TOG-waarde slaapzak: welke bij welke temperatuur en wat eronder?
Het TOG-schema simpel uitgelegd: van 0,5 in een warme tot 2,5 in een koele kamer, en wat je baby eronder draagt.
Welke TOG-waarde slaapzak heeft je baby nodig? Dat bepaalt de temperatuur in de slaapkamer, niet het weer, het seizoen of de leeftijd van je baby. TOG is de maat voor hoe warm een slaapzak is: hoe hoger, hoe warmer. Hier vind je het TOG-schema, wat je baby 's nachts onder de slaapzak draagt en hoe je aan de nek voelt of het klopt.
In één oogopslag
16 tot 17 °C
2,5 TOG, met pyjama
18 tot 19 °C
1,0 TOG, met pyjama
20 tot 23 °C
1,0 TOG, romper korte mouw
vanaf 24 °C
0,5 TOG, romper of luier
Temperatuur slaapkamer baby: wat is ideaal?
Ideaal is 16 tot 20 °C in de slaapkamer. Duitsland en Oostenrijk noemen 16 tot 18 °C, en 18 °C staat in alle aanbevelingen. Een officieel TOG-schema bestaat nergens, ook niet in Groot-Brittannië: de stappen hieronder komen uit tabellen van fabrikanten.
Zet een thermometer bij het bedje, niet op de gang. Een schatting kan voor een woning zo'n 3 °C ernaast zitten, en 's nachts koelt de kamer af: in een Brits winteronderzoek uit 1989 met ruim 4 °C, in goed geïsoleerde woningen nu waarschijnlijk minder. In BabyWear, de weer-app voor je baby, stel je onder Slapen de gemeten waarde in en zie je de TOG-waarde en de kleding eronder.
Bij 6 °C 's ochtends denk je misschien aan de winterslaapzak, maar een verwarmde slaapkamer van 21 °C vraagt ook in januari maar 1,0 TOG. Zomerslaapzak, tussenseizoenslaapzak en winterslaapzak staan hier voor 0,5, 1,0 en 2,5 TOG; fabrikanten noemen ze vaak anders. Wat telt, is het etiket.
De slaapzak volgt de kamer, niet de kalender.
Schema: welke TOG-waarde slaapzak bij welke temperatuur?
| Kamer | Slaapzak | Daaronder |
|---|---|---|
| 14 tot 15 °C | 2,5 TOG | Romper lange mouwen, pyjama, kamer verwarmen |
| 16 tot 17 °C | 2,5 TOG | Romper lange mouwen, pyjama |
| 18 tot 19 °C | 1,0 TOG | Romper lange mouwen, pyjama |
| 20 tot 23 °C | 1,0 TOG | Romper korte mouwen |
| 24 °C | 0,5 TOG | Romper korte mouwen |
| 25 tot 26 °C | 0,5 TOG | Mouwloze romper |
| vanaf 27 °C | 0,5 TOG | Luier |
TOG-schema voor de babyslaapzak van 0 tot 3 jaar, voor de nacht én het middagslaapje. Onder 16 °C is de kamer koeler dan aanbevolen: verwarm hem dan tot 16 à 20 °C, in plaats van meer aan te trekken of toe te dekken.
Baby aankleden voor de nacht: wat trek je aan onder de slaapzak?
Hooguit twee kledingstukken: een romper en, alleen tot en met 19 °C, een warme laag, dus een pyjama of boxpakje. Vanaf 20 °C is de romper alleen genoeg, vanaf 27 °C de luier. Heb je alleen een slaapzak van 3,5 TOG, dan gaat er bij 16 en 17 °C alleen een romper met lange mouwen onder. Vanaf 18 °C is die slaapzak te warm. Slaapt je baby bij jou in bed, dan verwarm jij je baby mee: één laag minder, een eigen slaapzak, jouw dekbed weg. Het veiligst slaapt je baby in een eigen bedje op jullie slaapkamer.
- Altijd op de rug: in het eerste levensjaar bij elke slaap, ook bij het middagslaapje.
- Geen tweede warme laag: geen vestje, geen trui, geen maillot, geen legging.
- Geen sokjes: een pyjama met voetjes houdt de voeten warm.
- Geen mutsje, geen wantjes: ook niet bij pasgeborenen: via het hoofd raakt je baby warmte kwijt, en een mutsje kan over het gezicht schuiven.
- Geen deken, geen tweede slaapzak: twee slaapzakken verwarmen meer dan hun TOG-waarden samen doen vermoeden.
- Geen warmtebron: geen kruik, geen warmtekussen, geen kersenpitkussen. Het bedje staat niet tegen de verwarming, bij het raam of in de zon.
- Niets los: geen kussen, geen bedomrander, geen knuffel, geen slabbetje en geen barnsteen- of speenketting in bed.
Extra warmte komt van de kamer of de slaapzak, nooit van een mutsje, sokjes of een deken.
Slaapzak bij 17 of 18 graden: welke TOG tussen twee stappen?
Precies daar zit een Nederlandse of Vlaamse slaapkamer in herfst en winter vaak: nauwelijks verwarmd, raam op een kier. Bij 17 °C is het de winterslaapzak van 2,5 TOG, bij 18 °C de tussenseizoenslaapzak van 1,0 TOG, telkens over een romper met lange mouwen en een pyjama.
Twijfel je, neem dan de dunnere slaapzak, met daaronder een romper met lange mouwen en een pyjama, en voel later in de nek. Is de nek koel of zakt de kamer 's nachts onder 18 °C, dan is de slaapzak van 2,5 TOG de juiste, want te koud is ook niet goed.
Baby 's nachts te warm of te koud? De nekcheck
Voel in de nek of tussen de schouderbladen. Warm en droog betekent: het klopt. Koele handjes en voetjes zijn normaal.
- Te warm: bezwete nek, vochtig haar of rode wangen. Trek een laag uit of kies de lichtere slaapzak.
- Te koud: koele nek. Dan komt de pyjama erbij, onder 18 °C de warmere slaapzak. Boven 20 °C nooit meer dan 1,0 TOG.
Omkleden mag ook als je baby slaapt. Liever iets te koel dan te warm: een baby die het koud heeft, wordt wakker en huilt, een baby die het te warm heeft, slaapt vaak gewoon door.
Hoeveel TOG in de winter, hoeveel in de zomer?
Is je baby in de winter geboren, dan zegt je gevoel: meer. Toch telt ook bij vorst alleen de kamer: bij 16 tot 17 °C is de winterslaapzak van 2,5 TOG met een romper met lange mouwen en een pyjama genoeg, meer niet. Heeft je baby het snel koud, dan verandert dat onder 6 maanden niets; daarna mag hooguit een wollen romper de katoenen romper vervangen. Voor overdag buiten: baby aankleden in de winter.
Koelt de slaapkamer hartje zomer niet af tot onder 26 °C, dan past de zomerslaapzak over een mouwloze romper, vanaf 27 °C alleen over de luier. Vanaf 24 °C geldt de nacht als te warm: overdag verduisteren, 's nachts luchten, in de koelste kamer slapen, vaker de borst of de fles geven, onder 6 maanden geen water. Richt de ventilator nooit op je baby en zet hem buiten bereik. Meer daarover: baby aankleden bij hitte.
Vanaf wanneer een slaapzak, en welke maat past?
Vanaf de geboorte, in de maat die de fabrikant aangeeft voor gewicht en lengte, bij prematuren zodra de kleinste past: voor pasgeborenen 50 of 56 cm, maat 70 is te groot. Bij de hals past een volwassen vinger tussen hals en stof, de armsgaten zijn nauw zodat je baby er niet in wegglijdt, en er zit geen capuchon aan. Koop hem nooit om in te groeien.
Inbakeren om te slapen raadt het BIOEG af. Baker je toch in: een dunne doek, alleen in rugligging, ruimte voor de heupen, stoppen bij de eerste poging om te draaien, uiterlijk met 3 maanden. Nooit ingebakerd in de slaapzak of in het ouderbed: dan wordt het te warm.
Je baby is verkouden: heeft hij een warmere slaapzak nodig?
Nee. Is je baby verkouden of heeft hij een licht verhoogde temperatuur, dan krijgt hij de slaapzak die bij de kamer past. Geen extra laag, geen deken, geen mutsje, ook niet in de winter: te warme kleding kan de lichaamstemperatuur zelf verhogen. Maar ook niet uitkleden tot op de luier: gewoon normaal aankleden en vaker in de nek voelen. Bij koorts nooit inbakeren.
Koorts is lichaamstemperatuur
Het schema gaat over de kamer. Vraag meteen medisch advies als je baby jonger dan 3 maanden 38 °C of meer heeft, of van 3 tot 6 maanden 39 °C of meer. Bij een hete, droge huid, sufheid of als hij koud aanvoelt, slap of ongewoon stil is: bel direct 112.
Middagslaapje en peuter: gelden dezelfde regels?
Ja, het middagslaapje volgt de regels van de nacht. Overdag is de kamer vaak warmer, meet dus ook daar, en trek vestje, maillot en sokjes van overdag eerst uit. Valt je baby in de kinderwagen in slaap, dan gaan binnen mutsje, overall en voetenzak meteen uit en leg je hem plat in bed. Wat hij wakker binnen draagt: baby aankleden binnen.
De slaapzak blijft minstens tot 2 jaar en zolang je kind in een ledikant slaapt. Klimt je kind eruit, dan is het tijd voor een laag bed. Loopt je kind al, dan kan bij 18 tot 23 °C ook een slaapzak met beentjes: van katoen in plaats van fleece, en bij 18 tot 19 °C met een pyjama met voetjes in plaats van sokjes. Heeft je kind 's ochtends nat haar, laat dan een laag weg, meestal de pyjama; pas vanaf 22 °C neem je in plaats daarvan de dunnere slaapzak, nooit allebei. Onder 16 °C kleed je je kind niet lichter aan.
Veelgestelde vragen
Het is de maat voor hoe warm een slaapzak is: hoe hoger, hoe warmer. Dit schema gebruikt 0,5, 1,0, 2,5 en 3,5 TOG; sommige fabrikanten werken ook met andere stappen, zoals 0,2 TOG.
Dit artikel geeft houvast, geen medisch advies. Heeft je baby koorts of maak je je zorgen, vraag het dan aan je huisarts, kinderarts, het consultatiebureau (of Kind en Gezin) of je verloskundige. Bronnen: BIOEG (2025), The Lullaby Trust (2026), NHS (2025), GEPS (2008), Red Nose Australia (2025), WHO Europa (2011) en tabellen van fabrikanten (2026).




